Historia Szkoły podstawowej

Budowę szkoły w Smolarni rozpczęto latem 1925 roku. Rok później - 13.04.1926 roku szkoła rozpoczęła swoją działalność. Pierwszymi nauczycielami zostali Franz Scherner – kierownik szkoły (niem. Hauptlehrer) i Kurt Chmielorz – drugi nauczyciel. Pierwszymi uczniami szkoły były osoby urodzone w roku 1920. Osoby urodzone wcześniej rozpoczynały naukę w Dziedzicach, a kończyły ją w nowo wybudowanej szkole w Smolarni.

W literaturze pierwsze wzmianki o szkole pojawiają się w latach 1927–1930, kiedy to na remonty szkół w ówczesnym okręgu prudnickim przeznaczono kwotę 3 milionów funtów, a część z tych pieniędzy została przeznaczona na szkołę w Smolarni. W latach 1935/36 do szkoły zakupione zostały nowe ławki.

Do 1945 roku w szkole nauczali m.in.: Franz Scherner, Kurt Chmielorz, Georg Schön, Alfons Pluta, Josef Kruppa, Apostel i Tienschert. W tym czasie nauczano w szkole takich przedmiotów jak: historia, geografia, język niemiecki, biologia, matematyka, oraz religia, która podzielona była na: biblię i katechezę.

Szkoła była niemiecka. Pomimo tego większość tutejszych dzieci mówiła gwarą. Jak wspomina jedna z mieszkanek Smolarni – „Nie znaliśmy języka niemieckiego. W szkole uczyliśmy się go od podstaw. Kilka razy zdarzyło się nawet, że gdy dyrektor szkoły słyszał jak mówiliśmy gwarą to za karę trzeba było w zeszycie pisać: Ich soll in die Schule deutsch sprechen”.

Naukę w szkole rozpoczynało się w wieku 6 lub 7 lat w zależności od tego, w której połowie roku dana osoba się urodziła. Osoby urodzone przed 30 czerwca danego roku kalendarzowego (ersten Halbjahr), rozpoczynały naukę wcześniej, w porównaniu z osobami urodzonymi po 30 czerwca tego samego roku (zweiten Halbjahr). Dla przykładu - osoba urodzona w lutym 1935 roku uczęszczała do jednej klasy z osobami urodzonymi w październiku 1934 roku. Klasy w szkole podzielone były na 3 grupy. Były to: Unterklasse (klasy 1 i 2), Mittelklasse (klasy 3 i 4), oraz Oberklasse (klasy 5 do 8).

W 22 marca 1945 roku szkoła została spalona przez wojska rosyjskie, a co za tym idzie bezpowrotnie przepadły znajdujące się tam dokumenty związane z działalnością i historią szkoły. Jej odbudowę rozpoczęto w 1948 roku. Nowy budynek szkoły postawiony został na tych samych fundamentach, co stary.

W czasie odbudowy dzieci uczyły się w domu rodziny Kusber. Na pomieszczenie klasowe zaadaptowano pokój o wymiarach 4,5 x 5,5m. Uczyły się tam osoby urodzone w latach 1937 – 1941. Osoby urodzone w latach 1939 i 1940 po półrocznej nauce „u Kusbra” pierwszą klasę rozpoczynały od nowa w Dziedzicach, następnie klasy od 2 do 6 były już w nowo wybudowanej szkole w Smolarni, a ostatnia – 7 klasa w Dziedzicach.

W 1957 roku nauczycielem został Stanisław Piecha. W latach 60-tych liczba klas w szkole zmniejszyła się do 4, a dalsza edukacja była kontynuowana w Racławiczkach, (klasy od 4 do 8). Początek lat 70-tych to spadek klas do jednej. Naukę w klasach od 2 do 3 kontynuowano w Dziedzicach, natomiast ostatnie 4 klasy w Racławiczkach. W 1972 nowym nauczycielem został Marian Skrzypecki.

Ostatecznie w roku 1982 zlikwidowano szkołę. Ostatnimi osobami, które do niej uczęszczały były osoby urodzone w roku 1974, (rok szkolny 1981/82). Osoby urodzone w roku 1975 naukę w szkole rozpoczynały już w Dziedzicach. W tym czasie w Dziedzicach były 3 klasy, a dalszą naukę kontynuowało się w Racławiczkach. W roku szkolnym 1990/91 odsetek dzieci pierwszej klasy z naszej miejscowości wyniósł 67%. Na 12 uczniów rozpoczynających naukę, aż 8 było ze Smolarni. Wskaźnik na poziomie 60% wystąpił jeszcze w latach: 1986 (64%), 1991 (62%) i 2005 (60%).

W roku 2009 zlikwidowano szkołę w Dziedzicach, a uczniowie rozpoczynali swoją naukę w Racławiczkach. Do Racławiczek uczęszczają obecnie uczniowie z miejscowości: Smolarnia, Serwitut, Dziedzice, Racławiczki i Ścigów. Edukacja w szkole podstawowej trwa 6 lat. Po tym czasie obowiązkową naukę kontynuuje się w 3 letnim gimnazjum w Strzeleczkach.

Przedszkole w Smolarni

W 1975 roku wyszło zarządzenie z wydziału oświaty, iż w każdej miejscowości musi być przedszkole. W tym też roku przedszkolanką została Anna Piecha, a od 1 kwietnia 1982 roku – Grażyna Dzierża. W 1982 roku do przedszkola uczęszczało 32 dzieci. W przedszkolu pracowały również, jako kucharki: Eryka Joseph, a od 1977 roku Donata Chowaniec.

W latach 70. XX wieku w Smolarni znajdował się dzieciniec. Było to miejsce, które działało w okresie letnim. Rodzice pracujący na roli, mogli tam na czas robót polnych pozostawić swoje dzieci. Dzieciniec otwarty był w godzinach od 8.00 do 17.00, dzieci mogły w nim zjeść śniadanie i obiad. W latach 1987 – 1992 odbył się gruntowny remont przedszkola. W tym czasie „tymczasowe” przedszkole mieściło się w świetlicy Ochotniczej Straży Pożarnej.

W 2000 roku liczba dzieci uczęszczających do przedszkola spadła do 14. W tym też roku przedszkole zostało zlikwidowane, a dzieci przeniesiono do przedszkola w Dziedzicach. Od tego czasu aż do początku roku 2007 budynek był nieużywany. 16 lutego 2007 roku na drodze przetargu gmina sprzedała budynek prywatnemu właścicielowi za kwotę 226.5 tys. zł.